درنگي در كتاب مدينة الاسلام روح التمدن

اسلاميه كافيه وافيه لحوائج الجامعه و
مايحتاج اليه الملة نيست و يا آن كه اگر
كافيه باشد عملي نيست و يا اگر عملي
باشد با تمدن حاضره عصريه مطابق
نيست… پس براي سعادت بشر و
عمارت مدينه بايد از او صرف نظر
نمود و يكسره غربي اروپايي شده
لباساً و معاشاً, لساناً و خطاً, رسوماً
و عاداتاً, علماً و عملاً, تعليماً و
تعلّماً, مشقاً و سلوكاً.">

جسمانيات, حسيّات و ماينفع في
معاشر العباد و عمارة البلادهم اكمل
الاديان را جمع القوانين و انفعها
است.">

"… با عدم حجاب در صحرانشينان و
اهل بوادي و قري و كثرت مخالطه
نساء و رجال و نظر به يكديگر سفاح
[زنا] در آن ها كمتر و در شهري ها و
متمدنين با عض بصر و عدم مخالطه و
نقاب و حجاب زنا و سفاح بيشتر.
پس معلوم است كه حجاب مؤثر در
منع زنا و نظر موجب وقوع در خطر
سفاح نيست."

"وسوسه آن كه الانسان حريص علي

مامنع پس اگر ممنوع نباشد حريص
نخواهد بود.">

"… زيادتي نظر به واسطه عدم
حجاب, چشم را پر و دل را سير
مي كند و به واسطه اين پري و سيري
در محذور واقع نشود.">

"آن كه حجاب مانع ترقيات و
استكمالات و تعلمات نساء است و
موجب محرومي از فضائل علوم
خواهد بود.">

متعذر و ناپايدار, تشكيل مدينه خواهد
داد… كه آن لامحاله يا عادله فاضله يا
ظالمه فاجره خواهد بود….">

دولت اسلامي از دول منحطه و
مملكتشان از مخروبات غامره به
شمار آمد… وقيحان و خيانت كاران
و جاهلان زبان به شماتت و ملامت
گشادند و مسلمين خاصه طبقه
روحانيين را مورد سب و ناسزا قرار
دادند, خزعبلات مزخرفات به هم
بافته كه: س نگفتيم اسلام عملي
نيست, اسلام وافي نيست, نسروديم
كه با مقتضيات وقت موافق نيست,
بوق نزديم كه با تجدد و تمدن مناسب
نيست, جار نزديم تا اروپايي نشويم
از ذلت انحطاط خارج نشويم, تا
متجدد نگرديم متمدن نشويم, تا
روحانيت با عظمت است از سعادت
و ترقي دوريمز.">

"تجدد كه لفظي است كمعناه شريف
و عنصري است كمرماه نظيف و
لطيف… ولي تجدد در عقليات
مستقلات و وجدانيات ضروريات,
نيست.

ولي در متعارفات عاديه كه راجع به نحوه

معاش و زندگي است از كيفيات مساكن
و مراكب و نحوه مآكل و مشارب و اقسام
ملبوسات و ما يلحق بها از اثاثيات يا
تزينات و تجملات و يا تنظيفات, پس
تجدد در آن جائز است.">